{reszta świata}
Kraj Na Dachu Świata
Ostatnimi czasy media są przesycone Tybetem. Przekazy, jak sami wiecie, są niepokojące. Mimo wszystko poza tym niewiele wiemy o Tybecie. Egzotyczny dla Europy azjatycki Kraj Na Dachu Świata, podobnie jak Kraj Kwitnącej Wiśni lub Państwo Środka, wydaje się tylko mityczną krainą, która nie istnieje naprawdę.Oglądając albumy czy przekazy medialne można mieć wrażenie, że to tylko bajka. Tybet ma z nią wiele wspólnego, jest magiczny i niesamowity. To, co tam się dzieje w ostatnim czasie jest smutne, ale wyczerpująco relacjonowane. Dlatego ten artykuł poświęcony jest kilku słowom o uroku i kulturze Tybetu, który pozwala nam także nabrać dystansu do własnej kultury.
JAK WYGLĄDA DACH ŚWIATA
Znajdujący się na najwyższym płaskowyżu świata Tybet dosłownie łączy się z niebem. W Kraju Na Dachu Świata (co za piękna nazwa!) - według podań leży kraina zawieszona między światem bogów a światem ludzi, zwana Shangri-la, w której to krainie ludzie się nie starzeją i żyją w szczęściu. Taka wizja harmonii oraz wolności w porównaniu z rzeczywistością wydaje się jeszcze bardziej utopijna. Tybet jest tajemniczym krajem, najbardziej odosobnionym i niedostępnym dla reszty świata. Łańcuchy górskie otaczają Tybet ze wszystkich stron, a pośrodku leży pustkowie z rzekami i jeziorami oraz wysokogórskimi kamiennymi i piaskowymi pustyniami. Ponad tym pięknym „dachem świata" znajduje się boskie niebo - ponoć najpiękniejsze na świecie, ze wszystkimi odcieniami błękitu, granatu i szarości.
TYBETAŃCZYCY
Główne grupy etniczne Tybetu to Tybetańczycy i Chińczycy narodowości Han. Ludy zamieszkujące Płaskowyż Tybetański rozwijały się niezależnie od ludów sąsiadujących, a przez ostatnie dwieście lat ograniczały kontakty z zewnątrz, zwłaszcza nie wpuszczając na swe tereny białoskórych. Sama zaś rasa tybetańska wytworzyła podgrupy etniczne (np. Topa, Khampa, Golok), które różnią się między sobą kulturą, dialektem i strojem. Wielu ludzi Tybetu do dziś prowadzi rolniczy lub koczowniczy tryb życia, jednak coraz częściej używają oni zdobyczy cywilizacji. Można ich więc ujrzeć jadących motocyklem lub wiozących coś ciężarówką. Tybetańczycy kochają wolne przestrzenie, a ich tryb życia jest związany z porami roku. Jeśli chodzi o dietę ludu z Kraju Na Dachu Świata, opiera się ona o mleko jaka, kóz i owiec oraz o produkty z niego wytwarzane. Tybetańczycy jedzą także mięso, również suszone. Prażona mąka jęczmienna (kampa) uzupełnia zaś tę dietę. Miesza się ją z herbatą i odrobiną masła. Charakterystyczna dla Tybetu jest również herbata maślana z dodatkiem soli.
LAMAIZM
Wierzenia Tybetańczyków wiążą się oczywiście z buddyzmem. Nowa religia, która pochodziła z Indii, nie została początkowo gorąco przyjęta. Wchłonęła ona wierzenia wcześniejsze, czyli religię bon, która była silną tradycją ludów tego kraju. Tak więc wiele przedbuddyjskich bóstw zostało włączonych do panteonu buddyjskiego. Buddyzm tybetański (czyli lamaizm) to sposób życia. Opiera się na wierze w ponowne odradzanie się istnień, aby po długiej drodze przez kręgi wcieleń osiągnąć ostatecznie stan Buddy. Karma, czysto duchowa materia, to suma naszych czynów i myśli, która decyduje o naszym przyszłym wcieleniu. Z całego tego „duchowego recyklingu" można się oswobodzić przez odrzucenie dążeń i pragnień. Pomagać w tym mogą przywódcy duchowi - bodhisattwowie. Oni to zrezygnowali świadomie z nirwany i z zamknięcia cyklu wcieleń, aby pomagać ludziom jako kolejne wcielenia oświeconych lamów. Wiele pięknych klasztorów znajduje się w Tybecie. Niegdyś były one jedynymi miejscami, w których można było zdobywać wiedzę i wykształcenie. Buddyzm w Tybecie wykształcił cztery główne szkoły, a z najmłodszej z nich - Gelugpy - wywodzą się dalajlamowie. Kolebką lamaizmu jest dolina Samje, w której (wierzcie lub nie) dzięki poskromicielowi demonów sprowadzonemu z Indii wybudowano imponujący kompleks klasztorny. Religia ta wiąże się także ze wspaniałą sztuką i architekturą. Wizerunki Buddy i bodhisattwów czy niesamowite świątynie wyglądają na natchnione boskością. Kolory, złoto, kształty i połączenie bogactwa z prostotą są imponujące.
Między niebem a ziemią znajduje się tajemniczy kraj. Może dzięki izolacji od reszty świata, może przez umiłowanie tradycji lub potęgę otaczającej przyrody, Tybetańczycy niechętnie dodają do swojej kultury ślady Zachodu. Kraj Na Dachu Świata jest zachwycający, ale jednak trudno doceniać walory przyrody i kultury, kiedy jest się zniewolonym, gdy ten świat jest na każdym kroku niszczony. Na szerszej wizji Tybetu trudno się skupić również nam, ale jest ona po prostu prawdziwsza. Zainteresowanie się krajem „na dachu świata" może być także gestem solidarności z Tybetem, podobnie jak i inne symboliczne działania.
Niektórych informacji zasięgnęłam z książki Łukasza Walla „Tybet - Kraj Na Dachu Świata".
txt. Ilona Świtoń
fot. Łukasz Wall
Więcej zdjęć podróżnika w GALERII oraz na: http://www.lukaszwall.pl
dodaj komentarz